Assortiment in strijd met het Benelux Verdrag: wat nu?

Wat betekent de melding van Bol?

Bol verlangt dat alle aangeboden artikelen origineel en authentiek zijn en dat productinformatie geen inbreuk maakt op rechten van anderen. Dit geldt niet alleen voor het fysieke product, maar ook voor titels, omschrijvingen, afbeeldingen, video’s, kenmerken en het ingevulde merkveld.

Wanneer Bol een mogelijke overtreding vaststelt of daarover een melding ontvangt, kan het artikel offline worden gehaald. Vervolgens kan Bol om bewijsstukken vragen en beoordelen of er gevolgen zijn voor de beleidspunten of het verkoopaccount.

Wat is het Benelux-Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom?

Het Benelux-Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom, vaak afgekort tot BVIE, regelt binnen de Benelux onder andere de bescherming van merken en tekeningen of modellen. Het verdrag werd in 2005 gesloten, maar is daarna meerdere keren gewijzigd.

Een geregistreerd merk geeft de merkhouder een uitsluitend recht. Onder bepaalde voorwaarden kan de merkhouder optreden tegen het gebruik van een identiek of overeenstemmend teken voor producten of diensten. Het BVIE bevat daarnaast regels over geregistreerde modellen en de bescherming van het uiterlijk van producten.

Niet iedere kwestie rond intellectuele eigendom valt uitsluitend onder het BVIE. Bij een Bol-case kunnen ook het auteursrecht, Uniemerkenrecht, modellenrecht, octrooirecht en regels over parallelimport van belang zijn.

Waarom kan assortiment in strijd zijn met het Benelux Verdrag?

De melding kan verschillende oorzaken hebben. Controleer daarom niet alleen het product, maar ook alle gekoppelde content en de herkomst van het artikel.

Merknaam verkeerd gebruikt in de productinformatie

Een beschermd merk mag niet zonder geldige reden in de productinformatie worden gebruikt. Volgens het beleid van Bol kan ook het noemen van een merknaam in de titel tot een merkinbreukmelding leiden wanneer het aangeboden artikel niet van dat merk is.

Formuleringen zoals “geïnspireerd door”, “onze impressie van”, “gebaseerd op” of “lijkend op” maken het gebruik van een beschermd merk niet automatisch toegestaan. Hetzelfde geldt voor afbeeldingen waarop het oorspronkelijke merkproduct wordt getoond terwijl een ander artikel wordt verkocht.

Wanneer mag je ‘geschikt voor’ gebruiken?

Verkoop je een accessoire dat alleen werkt met een specifiek merk of model? Dan kan het noodzakelijk zijn om dat merk te noemen om de bestemming of compatibiliteit van het artikel duidelijk te maken.

Bol staat toe dat de merknaam in dat geval wordt gebruikt in combinatie met ‘geschikt voor’. Daarbij moet duidelijk blijven dat het accessoire niet door de genoemde merkhouder is geproduceerd.

• Zet het merk waarvoor het accessoire geschikt is niet in het merkveld.
• Gebruik de merknaam alleen wanneer dit noodzakelijk is om compatibiliteit uit te leggen.
• Voorkom dat titel, afbeeldingen of verpakking een commerciële band suggereren.
• Vermeld duidelijk welk merk het aangeboden accessoire daadwerkelijk heeft.

Vermoeden van namaak of imitatie

Bol verlangt dat verkooppartners uitsluitend originele en authentieke artikelen aanbieden. Een product kan als verdacht worden aangemerkt wanneer bijvoorbeeld het logo, de verpakking, productcode, kwaliteit of vormgeving afwijkt van een origineel merkartikel.

Bij een onderzoek kan Bol onder meer vragen om een inkoopfactuur en detailfoto’s van het artikel en de verpakking. Een factuur alleen bewijst niet altijd dat een product authentiek is. De leverancier, omschrijving, aantallen, datum, betaalstroom en koppeling met het betreffende artikel moeten controleerbaar zijn.

Wordt daadwerkelijk namaak vastgesteld, dan kan Bol het aanbod verwijderen. Daarnaast kunnen beleidspunten, sluiting van het verkoopaccount en juridische maatregelen door de rechthebbende volgen.

Parallelimport van buiten de EER

Een artikel kan origineel zijn en toch niet zonder toestemming binnen de EER mogen worden verkocht. Dit speelt wanneer een merkartikel buiten de Europese Economische Ruimte is ingekocht en zonder toestemming van de merkhouder binnen de EER op de markt wordt gebracht.

Tot de EER behoren de lidstaten van de Europese Unie, aangevuld met Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. Bij rechtmatige marktintroductie binnen de EER kan sprake zijn van uitputting van merkrechten. Dat moet wel uit de handelsketen blijken.

Importeer je merkartikelen rechtstreeks uit bijvoorbeeld China, de Verenigde Staten of het Verenigd Koninkrijk? Dan moet je kunnen aantonen dat de merkhouder toestemming heeft gegeven voor het op de EER-markt brengen van die specifieke producten.

Bewaar daarom:

• inkoopfacturen van alle relevante schakels;
• betaalbewijzen en transportdocumenten;
• documentatie over de oorspronkelijke marktintroductie;
• schriftelijke toestemming van de merkhouder of licentiehouder;
• officiële distributie- of licentieovereenkomsten.

Modelrecht en productvormgeving

Modelrecht beschermt het uiterlijk van een product of een deel daarvan. Het kan gaan om lijnen, vormen, kleuren, materialen, texturen en decoratie. Voor bescherming als geregistreerd Benelux-model is registratie bij het BOIP vereist.

Dat twee producten op elkaar lijken, betekent niet automatisch dat sprake is van modelinbreuk. Onder meer de beschermingsomvang, registraties, nieuwheid, het eigen karakter, de algemene indruk en de ontwerpvrijheid kunnen een rol spelen.

Pas daarom niet uitsluitend op basis van een globale vergelijking de conclusie “inbreuk” of “geen inbreuk” toe. Controleer eerst welk modelrecht wordt ingeroepen en welke afbeeldingen en registraties daarbij horen.

Auteursrecht op afbeeldingen, teksten en ontwerpen

Naast merken en modellen kan ook auteursrecht van toepassing zijn. Auteursrecht kan onder meer rusten op productfoto’s, teksten, illustraties, software, verpakkingsontwerpen en creatieve productvormgeving.

Een afbeelding die via Google, een leverancier of een concurrerende productpagina is gevonden, mag niet automatisch worden hergebruikt. Ook wanneer je het afgebeelde product rechtmatig verkoopt, betekent dat niet dat je het auteursrecht op de foto bezit.

Controleer daarom:

• wie de afbeelding, tekst of vormgeving heeft gemaakt;
• of de maker de rechten heeft overgedragen;
• welke gebruiksrechten contractueel zijn verleend;
• of de toestemming ook geldt voor verkoop via Bol;
• of de content later door een andere partij is aangepast.

Wat moet je doen na de melding van Bol?

1. Lees de volledige melding. Noteer de EAN, het artikel, de gestelde overtreding, afdeling en reactietermijn.
2. Bewaar de actuele situatie. Maak screenshots van titel, omschrijving, merkveld, afbeeldingen, aanbod en ontvangen communicatie.
3. Controleer het fysieke product. Vergelijk logo’s, productcodes, verpakking en meegeleverde documenten.
4. Onderzoek de handelsketen. Controleer leverancier, facturen, betaling, transport en herkomst.
5. Bepaal het betrokken recht. Maak onderscheid tussen merk, model, auteursrecht, octrooi, namaak en parallelimport.
6. Verzamel gerichte bewijsstukken. Lever alleen documenten aan die de juiste EAN, onderneming en productvariant onderbouwen.
7. Stel een inhoudelijke reactie op. Reageer feitelijk, volledig en zonder aannames of onnodige erkenningen.

Welke bewijsstukken kunnen belangrijk zijn?

• volledige en controleerbare inkoopfacturen;
• betaalbewijzen die aansluiten op de facturen;
• foto’s van product, verpakking, logo, serienummer en barcode;
• GS1- of EAN-registratiegegevens;
• toestemming van de merkhouder of rechthebbende;
• licentie- of distributieovereenkomsten;
• bewijs van rechtmatige marktintroductie binnen de EER;
• bronbestanden en overeenkomsten met fotografen of ontwerpers;
• correspondentie met leverancier, fabrikant of merkhouder.

Controleer altijd of de bedrijfsnaam, datum, aantallen, productomschrijving en betaalstroom logisch op elkaar aansluiten. Een document met alleen een algemene productnaam is vaak onvoldoende om de betreffende EAN te onderbouwen.

NTD-melding en klachtenprocedure

Een rechthebbende kan bij Bol een Notice and Takedown-melding indienen wanneer volgens die partij sprake is van illegale content of een schending van intellectuele-eigendomsrechten.

Ontvang je bericht dat een melding over jouw aanbod is gedaan, volg dan de instructies en termijn uit de e-mail. Vraag zo nodig om duidelijkheid over het betrokken recht, de gestelde inbreuk en het aangewezen aanbod.

Ben je het niet eens met een besluit dat Bol naar aanleiding van een NTD-melding heeft genomen? Volgens het Partnerplatform kan binnen zes maanden na ontvangst van het besluit een klacht worden ingediend via de klachtenprocedure.

Assortiment in strijd met het Benelux Verdrag voorkomen

• Controleer vóór publicatie alle gebruikte merknamen.
• Gebruik bij accessoires alleen “geschikt voor” wanneer dit werkelijk noodzakelijk is.
• Zet een compatibiliteitsmerk nooit als fabrikant in het merkveld.
• Gebruik uitsluitend afbeeldingen en teksten waarvoor je aantoonbare rechten hebt.
• Controleer GS1-gegevens en gebruik de juiste EAN.
• Koop merkartikelen uitsluitend in via een controleerbare handelsketen.
• Vraag toestemming voordat je merkartikelen van buiten de EER importeert.
• Bewaar facturen, betaalbewijzen, licenties en toestemmingen structureel.