Product gekopieerd op Bol: modelrecht, slaafse nabootsing en namaak

Modelrecht · slaafse nabootsing · namaak

Een kopie van je product kost je eerst je zoekpositie, daarna je prijs

Je hebt maanden gestoken in een eigen product. Eigen vorm, eigen kleuren, eigen verpakking, eigen foto’s. Het verkoopt op Bol. En dan staat er ineens een tweede product in de zoekresultaten dat er vrijwel hetzelfde uitziet, met jouw soort foto’s, voor acht euro minder. Soms op Bol, steeds vaker ook op Temu of TikTok Shop.

Dat is geen kaper op je listing. Een kopie hangt meestal niet aan jouw EAN, maar staat op een eigen productpagina. De vraag is dan niet “mag die verkoper op mijn pagina?”, maar “mag dit product überhaupt verkocht worden?”. Is je product gekopieerd op Bol, dan gaat het precies om die vraag. Dit bulletin laat zien welke rechten je hebt tegen een kopie van je productontwerp, hoe je die op Bol en daarbuiten inzet, en in welke volgorde.

Wat telt als kopie, en wat is gewoon concurrentie

Het uitgangspunt in Nederland is dat namaken in beginsel vrij is. Een concurrent mag zich laten inspireren door jouw succes, hetzelfde type product verkopen, dezelfde functie bieden en in dezelfde categorie concurreren op prijs. Er bestaat geen recht op een productidee of een productcategorie.

Namaken wordt pas onrechtmatig als er een recht op het spel staat dat specifiek het uiterlijk beschermt, of als de concurrent onnodig verwarring zaait. In de praktijk zien wij drie situaties die verkopers door elkaar halen:

• Kaping van je listing. Iemand biedt aan op jouw productpagina, onder jouw EAN. Dat is een listingkwestie, met een eigen aanpak. Lees daarvoor ons bulletin over je listing beschermen op Bol.
• Misbruik van je merknaam. Iemand gebruikt jouw merk in titel, verpakking of zoekwoorden. Dat is merkrecht. Zie ons bulletin over merkinbreuk op verkoopplatforms.
• Kopie van je product. Een ander product, op een eigen pagina, dat qua vorm, kleur, verpakking of presentatie te dicht tegen het jouwe aan zit. Daar gaat dit bulletin over.

Die indeling is meer dan theorie. Iedere situatie heeft een eigen grondslag, een eigen bewijslast en een eigen meldroute. Wie een kopie als merkinbreuk meldt terwijl de kopie geen merk gebruikt, krijgt de melding terug.

De vier rechten tegen een kopie, naast elkaar

Deze tabel is het overzicht. Daaronder lichten we elk recht toe, met wat het voor jou als Bol-verkoper concreet betekent.

Het patroon is duidelijk: hoe minder je vooraf regelt, hoe meer je achteraf moet bewijzen. Een geregistreerd model is daarom verreweg de sterkste positie. Het merkrecht laten we hier bewust buiten de tabel; dat beschermt je naam en logo, niet de vorm van je product.

Modelrecht op Bol: het sterkste wapen voor een eigen ontwerp

Modelrecht beschermt het uiterlijk van een product: de lijnen, contouren, kleuren, vorm, textuur, materialen en versieringen, en daarmee de totale uitstraling. Het beschermt niet het idee en niet de techniek. Een fles moet een opening hebben en een hoes moet om een telefoon passen; zulke puur functionele kenmerken tellen niet mee. De vormgevingskeuzes die daar bovenop zijn gemaakt wel.

Sinds 1 mei 2025 heet het Europese model officieel het Uniemodel (voorheen Gemeenschapsmodel). De regels zijn bij die hervorming gemoderniseerd: de definities zijn verruimd en de tarieven bij het EUIPO zijn aangepast. Voor jou als verkoper verandert vooral de naam en de prijs; de basis is hetzelfde gebleven.

Wanneer is een ontwerp beschermbaar?

Twee eisen. Het ontwerp moet nieuw zijn: er mag geen identiek ontwerp eerder openbaar zijn gemaakt. En het moet een eigen karakter hebben: bij de zogenoemde geïnformeerde gebruiker, iemand die de producten in die categorie goed kent, moet het een andere algemene indruk wekken dan wat er al bestond.

Hoe meer vrijheid een ontwerper had, en hoe drukker de markt al was, hoe kritischer daarnaar wordt gekeken. In een volle categorie (denk aan telefoonhoesjes, opbergboxen of yogamatten) heeft een ontwerp dat maar weinig afwijkt een smalle bescherming. Een ontwerp dat echt anders oogt, krijgt ruimere bescherming en houdt ook kopieën tegen die net een paar details hebben veranderd.

Geregistreerd of niet-ingeschreven: het verschil in de praktijk

Het niet-ingeschreven Uniemodel ontstaat vanzelf op het moment dat je het ontwerp voor het eerst binnen de EU openbaar maakt, bijvoorbeeld door het op Bol te zetten. Dat klinkt mooi, maar er zitten drie beperkingen aan:

• Het duurt maar drie jaar vanaf die eerste openbaarmaking.
• Het werkt alleen tegen namaak. Kan de ander aannemelijk maken dat hij het ontwerp zelfstandig heeft bedacht, dan sta je met lege handen.
• Jij moet bewijzen wanneer en hoe je het ontwerp openbaar maakte. Zonder gedateerd bewijs heb je weinig.

Een geregistreerd model draait dat om. Je registratie bewijst zelf vanaf wanneer je beschermd bent, en de bescherming geldt tegen iedere kopie met dezelfde algemene indruk, ook als die toevallig zo is ontstaan. Dat maakt een melding bij een platform en een aanschrijving veel sterker: je overlegt een registratienummer in plaats van een verhaal.

De valkuil die wij het vaakst zien: het ontwerp is niet van jou

Dit is het punt waarop veel zaken stranden voordat ze beginnen. Een groot deel van het assortiment op Bol wordt ingekocht bij fabrikanten in Azië. Heeft je fabrikant het ontwerp in zijn catalogus staan, of staat het op een groothandelsplatform waar iedereen het kan bestellen, dan is het ontwerp niet van jou. Een eigen logo, een andere kleur of een eigen doos maakt dat niet anders.

Twee gevolgen. Ten eerste: de “kopie” die je ziet is dan vaak gewoon hetzelfde fabrieksproduct, verkocht door een ander. Daar heb je geen modelrecht tegen. Ten tweede: een ontwerp dat al ergens anders openbaar was, is niet meer nieuw. Ook een registratie houdt dan geen stand als de ander die aanvecht.

Laat je een product écht voor jou ontwerpen, leg dan schriftelijk vast dat de rechten op het ontwerp bij jou liggen en dat de fabrikant het niet aan anderen levert. Zonder die afspraak is het de vraag wie de ontwerper is, en dus wie het recht heeft.

De twaalf maanden respijt: eerst testen op Bol, dan registreren

Een regel die weinig verkopers kennen: na de eerste openbaarmaking heb je nog twaalf maanden om het model te registreren, zonder dat je eigen publicatie de nieuwheid aantast. Je kunt een product dus eerst op Bol zetten, kijken of het aanslaat, en pas daarna de registratiekosten maken. Het niet-ingeschreven Uniemodel overbrugt die periode.

Wacht alleen niet tot de kopie er is. Wie registreert ná het verschijnen van een kopie, kan tegen die kopie lastiger optreden, en de twaalf maanden lopen ongemerkt af. Zet de datum van je eerste publicatie op Bol in je agenda, met een herinnering na negen maanden.

Benelux of Europa, en wat het kost

Je kunt registreren bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) voor bescherming in Nederland, België en Luxemburg, of bij het EUIPO voor bescherming in de hele EU. Verkoop je alleen op Bol, dan dekt een Benelux-registratie je markt. Verkoop je ook via Amazon.de, Temu of TikTok Shop, of wil je de douane laten meekijken, dan ligt een Uniemodel meer voor de hand.

Bij het EUIPO betaal je sinds de hervorming €350 voor het eerste model, en een lager bedrag per extra model in dezelfde aanvraag. Je kunt dus meerdere varianten van een productlijn in één keer vastleggen. Het actuele Benelux-tarief vind je op de site van het BOIP. Een geregistreerd model beschermt vijf jaar en kun je steeds met vijf jaar verlengen, tot maximaal vijfentwintig jaar. Sinds de hervorming mag je een geregistreerd Uniemodel ook herkenbaar maken met het symbool Ⓓ.

Leg bij registratie goede afbeeldingen vast, van alle kanten. Wat niet op de afbeeldingen staat, is ook niet beschermd. Wie alleen een vooraanzicht registreert, kan later weinig tegen een kopie die van opzij anders is maar van voren identiek oogt, en omgekeerd.

Slaafse nabootsing op Bol: het vangnet zonder registratie

Heb je geen geregistreerd model en zijn de drie jaar voorbij, of kun je de namaak niet bewijzen? Dan blijft slaafse nabootsing over. Het is geen eigendomsrecht, maar een vorm van onrechtmatige concurrentie op grond van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. De Hoge Raad legde de basis al in 1953, in het bekende Hyster Karry-arrest, en de rechtspraak hanteert sindsdien drie voorwaarden.

Voorwaarde 1: je product heeft een eigen gezicht op de markt

Je product moet zich duidelijk onderscheiden van wat er al te koop is in die categorie. Dat kan zitten in de vorm, de kleurstelling, de verpakking of een combinatie daarvan. Hier vallen de meeste Bol-zaken al af: een product dat lijkt op tientallen andere producten in dezelfde zoekresultaten, heeft geen eigen gezicht. Dat geldt zeker voor fabrieksproducten die ook door anderen worden verkocht.

Voorwaarde 2: er is verwarringsgevaar

Het publiek moet de producten met elkaar kunnen verwarren, of moet kunnen denken dat ze van dezelfde aanbieder komen. Op Bol speelt de presentatie daarbij een grote rol. Een klant ziet in de zoekresultaten een kleine afbeelding, een titel en een prijs. Gebruikt de concurrent dezelfde invalshoek op de foto, dezelfde kleurachtergrond en dezelfde opbouw van de productpagina, dan neemt het verwarringsgevaar toe, ook als de producten in de hand wat verschillen.

Andersom: staat de eigen merknaam van de concurrent duidelijk op product en verpakking, dan kan dat verwarring wegnemen. Rechters kijken naar het geheel, niet naar één detail.

Voorwaarde 3: de concurrent had anders kunnen kiezen

De nabootser moet hebben nagelaten afstand te houden terwijl dat kon, zonder dat het product daardoor minder deugdelijk of bruikbaar werd. Was een andere vorm, kleur of verpakking prima mogelijk en koos de concurrent toch voor bijna dezelfde, dan is dat verwijtbaar. Zijn de overeenkomsten technisch noodzakelijk, dan niet.

Twee kanttekeningen die je moet kennen voordat je op slaafse nabootsing gaat bouwen. Het bewijs is zwaarder dan bij een geregistreerd model, omdat de rechter alle omstandigheden weegt. En omdat het geen intellectueel-eigendomsrecht is, krijg je bij winst in een procedure in de regel niet je volledige advocaatkosten vergoed, zoals dat bij modelrecht en auteursrecht wel kan. Slaafse nabootsing is een vangnet, geen strategie.

Auteursrecht: je foto’s, je teksten en soms het product zelf

Dit is het recht dat Bol-verkopers het meest onderschatten, en tegelijk het recht dat in de praktijk het snelst werkt. Auteursrecht ontstaat automatisch op alles wat oorspronkelijk is en een eigen creatieve keuze van de maker laat zien. Voor een verkoper gaat het om drie dingen.

Je productfoto’s. Een concurrent die jouw foto’s gebruikt, bewerkt of nabootst met dezelfde opstelling, maakt bijna altijd inbreuk op het auteursrecht van de fotograaf. Let wel: dat recht ligt bij wie de foto maakte. Liet je de foto’s maken door een fotograaf of bureau, zorg dan dat de rechten schriftelijk aan jou zijn overgedragen, of dat je een licentie hebt die je toestaat zelf op te treden.

Je teksten. Productbeschrijvingen, bulletpoints en verpakkingsteksten zijn beschermd als ze meer zijn dan een opsomming van feiten. Een één-op-één overgenomen omschrijving is een eenvoudige zaak om te melden.

Het product zelf. Hier ligt de lat hoog. Het Hof van Justitie van de EU bevestigde op 4 december 2025 in de zaken Mio en konektra (C-580/23 en C-795/23) dat gebruiksvoorwerpen auteursrechtelijk beschermd kunnen zijn, maar alleen als het ontwerp vrije en creatieve keuzes van de maker zichtbaar maakt. Een mooie of esthetische uitstraling alleen is niet genoeg, en keuzes die door techniek of functie zijn bepaald tellen niet mee. Voor een inbreuk moeten bovendien juist die creatieve elementen zijn overgenomen. Dat bouwt voort op het eerdere Cofemel-arrest uit 2019.

Voor de meeste producten op Bol is auteursrecht op het product zelf daarom geen betrouwbare basis. Voor de presentatie eromheen wel. En daar maakt een kopieerder het verschil: wie jouw product namaakt, neemt vaak ook je foto’s of je teksten over. Dat is de snelste ingang.

Namaak op Temu en TikTok Shop: andere platforms, andere aanpak

Steeds vaker zien verkopers hun ontwerp niet op Bol, maar op Temu of TikTok Shop opduiken, vaak voor een fractie van de prijs. Dat raakt je ook op Bol: klanten vergelijken, en een product dat elders voor de helft te koop is, zet je prijs en je reviews onder druk.

Waarom het daar anders werkt

Op Bol is de verkoper in de regel een onderneming in Nederland of België, met een KvK-nummer en een adres. Aanschrijven werkt daar vaak, omdat er iemand is die de brief ontvangt en iets te verliezen heeft. Op Temu en TikTok Shop zit de verkoper meestal elders, wisselen accounts snel, en is rechtstreeks optreden duur in verhouding tot de schade. Daar is de melding bij het platform vrijwel altijd de eerste stap.

Wat de Digital Services Act je in handen geeft

Sinds de Europese Digital Services Act (DSA) moeten alle online platforms in de EU een meldsysteem hebben voor illegale inhoud, waaronder inbreuk op intellectueel eigendom. Dat geldt voor Bol, Temu en TikTok Shop gelijk. De belangrijkste houvasten:

• Melden (art. 16 DSA). Het platform moet een melding die voldoende onderbouwd is zorgvuldig beoordelen. Vermeld welk recht je inroept, waar de inbreuk precies staat (link naar de listing) en waarom het een inbreuk is. Voeg je registratiebewijs of je bewijs van eerste openbaarmaking toe.
• Klacht bij afwijzing (art. 20 DSA). Wordt je melding afgewezen, dan kun je binnen zes maanden een klacht indienen via het interne klachtensysteem van het platform. Een afwijzing is dus niet het eindpunt.
• Buitengerechtelijke geschilbeslechting (art. 21 DSA). Blijft het platform bij zijn standpunt, dan kun je naar een erkende geschilbeslechtingsinstantie, zonder meteen naar de rechter te hoeven.
• Herhaalde inbreukmakers (art. 23 DSA). Platforms moeten accounts schorsen die vaak duidelijk illegale inhoud aanbieden. Houd daarom elke melding bij: een reeks meldingen tegen dezelfde verkoper weegt zwaarder dan één losse.
• Wie zit erachter (art. 30 en 31 DSA). Online marktplaatsen moeten de identiteit van hun verkopers controleren en hun contactgegevens tonen. Kijk daarom altijd bij de verkopersinformatie: daar staat vaak meer dan je denkt, ook op Temu en TikTok Shop.

De douane als extra laag

Gaat het om grote aantallen pakketten uit derde landen, dan kun je met een geregistreerd model of merk een kosteloos verzoek om optreden bij de Douane indienen, op basis van de Europese Verordening 608/2013. De douane kan dan zendingen met vermoedelijke namaak tegenhouden. Een Uniemodel werkt hierbij in de hele EU; met een Benelux-model ben je beperkt tot de Benelux. Ook dit is een reden om bij een product met internationale concurrentie voor een Europese registratie te kiezen.

Product gekopieerd op Bol? Dit doe je, in deze volgorde

De reflex is meteen melden of meteen een boze mail sturen. Doe geen van beide als eerste. Een melding zonder onderbouwing wordt afgewezen, en een dreigende mail zonder grondslag kan zich tegen je keren.

1. Leg de kopie vast, met datum

Maak screenshots van de listing van de concurrent: de productpagina met foto’s, titel, prijs, verkopersnaam, EAN en de datum. Bestel bij twijfel een exemplaar, zodat je het product in de hand hebt en de verpakking kunt vergelijken. Bewaar de factuur. Listings verdwijnen of veranderen, en achteraf reconstrueren lukt bijna nooit.

2. Leg vast wat van jou is, en sinds wanneer

Dit is de stap die het vaakst ontbreekt. Verzamel ontwerpschetsen en ontwerpbestanden met datum, de afspraken met je fabrikant of ontwerper, de datum waarop je product voor het eerst op Bol of elders online stond, en de originele bestanden van je foto’s. Zonder dit bewijs heb je bij een niet-ingeschreven model en bij slaafse nabootsing nauwelijks een zaak.

3. Kies je grondslag, van sterk naar zwak

Loop het rijtje af: heb je een geregistreerd model? Dan is dat je grondslag. Zo niet, valt de kopie binnen drie jaar na je eerste openbaarmaking en kun je namaak aannemelijk maken? Dan het niet-ingeschreven Uniemodel. Zijn je foto’s of teksten overgenomen? Dan auteursrecht, als aanvullende of als snelste route. Pas als dat allemaal niet opgaat, slaafse nabootsing. Gebruikt de kopie ook je merknaam, dan komt het merkrecht erbij.

4. Check eerlijk of het echt jouw ontwerp is

Kijk of het product of een sterk gelijkend product ook bij je leverancier of op groothandelsplatforms te koop is. Is dat zo, dan heeft de tegenpartij een sterk verweer, en kun je jezelf beter de kosten en het risico van een onterechte melding besparen.

5. Kies de route: aanschrijven, melden of allebei

Is de verkoper een Nederlandse of Belgische onderneming, dan lost een zakelijke, goed onderbouwde aanschrijving een groot deel van de gevallen op, zonder tussenkomst van het platform. Blijf feitelijk: noem je recht, het product, de listing, de datum en wat je verlangt, met een redelijke termijn. Werkt dat niet, of zit de verkoper in het buitenland, dan volgt de melding bij het platform. Hoe een melding bij Bol werkt, lees je in ons bulletin over de NTD-procedure van Bol.

6. Escaleer pas als het nodig is

Blijft de verkoper doorgaan, verschijnt hij steeds opnieuw, of is de schade groot, dan komt juridische opvolging in beeld: een kort geding om de verkoop te laten stoppen, eventueel met beslag op voorraad. Met een geregistreerd model of auteursrecht kun je dan in de regel ook je volledige proceskosten vorderen. In verreweg de meeste zaken is het zover niet nodig, mits de eerste vijf stappen goed zijn gezet.

Wat wij in de praktijk zien

Waarom je een kopie niet als eerste bij de rechter brengt

Een kopie voelt als een juridisch probleem, en uiteindelijk kan het er ook een worden. Maar het begint vrijwel altijd operationeel: iemand ziet de kopie te laat, legt het bewijs niet vast, of heeft het eigen ontwerp nooit vastgelegd.

Daarom is een advocaat zelden de eerste stap. Het werk in de eerste fase bestaat uit signaleren, vastleggen, de juiste grondslag kiezen en goed onderbouwd aanschrijven of melden. Dat is snel werk, en daar zijn wij voor ingericht. Pas als dat allemaal staat en de kopie blijft, voegt een procedure iets toe. Voor die gevallen werken wij samen met onze juridische partner The Legal Group. Meer over die werkverdeling lees je in ons bulletin over juridische hulp bij Bol.

Ligt er een kopie van je product op Bol, Temu of TikTok Shop?

Veelgestelde vragen

Mag een concurrent mijn product zomaar namaken?

In beginsel wel: namaken is in Nederland vrij, tenzij er een recht is dat het uiterlijk beschermt, zoals een model of auteursrecht, of tenzij de concurrent onnodig verwarring zaait (slaafse nabootsing). Een productidee of productcategorie zelf is niet beschermd.

Wat is het verschil tussen modelrecht en slaafse nabootsing?

Modelrecht is een eigendomsrecht op het uiterlijk van je product, het sterkst als je het hebt geregistreerd. Slaafse nabootsing is geen eigendomsrecht maar onrechtmatige concurrentie: je moet dan aantonen dat je product een eigen gezicht op de markt heeft, dat er verwarringsgevaar is en dat de concurrent had kunnen afwijken. Dat bewijs is zwaarder.

Ben ik beschermd zonder registratie?

Soms. Een nieuw ontwerp met een eigen karakter is na de eerste openbaarmaking binnen de EU drie jaar beschermd als niet-ingeschreven Uniemodel, maar alleen tegen bewuste namaak, en jij moet bewijzen wanneer je het openbaar maakte. Daarnaast kunnen auteursrecht en slaafse nabootsing helpen. Een registratie blijft de sterkste positie.

Kan ik nog een model registreren als mijn product al op Bol staat?

Ja, binnen twaalf maanden na de eerste openbaarmaking. Je eigen publicatie op Bol telt in die periode niet tegen de nieuwheid van je ontwerp. Daarna is het in de regel te laat.

Wat kost een modelregistratie?

Bij het EUIPO betaal je €350 voor het eerste model, en een lager bedrag per extra model in dezelfde aanvraag. Een Benelux-registratie bij het BOIP heeft een eigen tarief en beschermt alleen in Nederland, België en Luxemburg. Een registratie geldt vijf jaar en kan worden verlengd tot maximaal vijfentwintig jaar.

Mijn fabrikant verkoopt hetzelfde product ook aan anderen. Kan ik optreden?

Meestal niet. Als het ontwerp van de fabrikant is of al elders openbaar was, is het niet jouw ontwerp en niet nieuw. Een eigen logo of kleur verandert dat niet. Optreden is dan niet alleen kansloos, maar kan zich tegen je keren als de ander schade lijdt door een onterechte melding.

Iemand gebruikt mijn productfoto’s. Wat nu?

Dat is meestal een inbreuk op het auteursrecht van de fotograaf, en vaak de snelste ingang tegen een kopieerder. Controleer of de rechten op de foto’s bij jou liggen. Leg de inbreuk vast en meld haar bij het platform, of schrijf de verkoper aan.

Hoe pak ik namaak op Temu of TikTok Shop aan?

Via de meldfunctie van het platform, die zij onder de Digital Services Act verplicht moeten hebben. Onderbouw je melding met je recht en bewijs. Wordt de melding afgewezen, dan kun je binnen zes maanden een klacht indienen en daarna naar een erkende geschilbeslechtingsinstantie. Bij grote aantallen zendingen kan een verzoek om optreden bij de douane helpen.

Wanneer is een advocaat nodig?

Zelden in de eerste fase. Pas als de verkoper na een goed onderbouwde aanschrijving en melding doorgaat, steeds terugkomt, of de schade groot is. Dan kan een kort geding de verkoop stoppen.

Verder lezen over dit onderwerp

• Bescherm je listing op Bol
• Wat te doen bij merkinbreuk op Bol
• De NTD-procedure van Bol
• De risico’s van een NTD-melding
• Bescherm je merkrecht op Bol

Loop je hier zelf tegenaan? Lees meer over ons merkbeheer voor Bol-verkopers, bel 0182 796 128 of stuur je case direct door.